نمايد . ( 1 ) امام حسين عليه السّلام سبط پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و اميد درخشان آن حضرت كه همهء نيروهايش در وجود او جاى گرفته بود ، حالت مسلمين را مىديد كه چگونه به خوارى و ذلّت ، گرفتار آمده‌اند و ديگر آن امّت عظيمى نبودند كه رسالت اسلام را پايه نهاد و مشعل هدايت و نور را به همهء ملتهاى زمين ، ارزانى داشت . ( 2 ) درد جانكاه احساسات و عواطف ، امام را در بر گرفته و آن حضرت به تفكرى عميق و طولانى مشغول گشته بود ، شبها را در انديشهء نجات دين جدّ بزرگوارش ، بيدار مىماند كه چگونه آن را از بازگشت به جاهليّت ، حفظ كند . ( 3 ) امام ، كنگره‌هايى را گاه در مكّه و گاه در مدينه منعقد مىساخت و وضع موجود مسلمين را با صحابه و فرزندان آنان در ميان مىگذاشت و منكرات معاويه و كارهاى زشتش را براى آنان بيان مىكرد و سرانجام به اين نتيجه رسيد كه اين روش ، به هيچ روى ، نتيجه‌اى در زمينه‌هاى اصلاحات اجتماعى به بار نمىآورد و نمىتواند معنويتى را كه امّت از معنويت خود ، از دست داده بود ، به آن بازگرداند . و ملاحظه فرمود كه ميان دو امرى قرار گرفته است كه امر سوّمى براى آنها متصور نبود و آن دو ، عبارت بودند از : ( 4 ) 1 - با امويان به مسالمت برخيزد و با يزيد بيعت كند و از آنچه دستگاه حاكم از ظلم و جور مرتكب مىشود ، چشم‌پوشى نمايد و بحرانهاى عقيدتى و اجتماعى را كه امّت ، بدانها گرفتار آمده بود ، ناديده گيرد كه در آن صورت ، به احتمال و نه به طور قطعى ، سلامتى و زندگى خود را تضمين نمايد ، ولى اين چيزى بود كه خداوند براى آن حضرت ، نمىپذيرفت و وجدان زندهء سرشار از تقواى خداىاش نيز آن را نمىپسنديد ؛ زيرا وى با توجه به جايگاهش نسبت به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در برابر خداوند ، مسئول نگهدارى امّت ، و حمايت از اهداف